مینوزها گروهی از حشرات آفت هستند که در مراحل لاروی داخل بافت گیاه (معمولاً برگها) زندگی و تغذیه میکنند و به همین دلیل به آنها Leaf miners نیز گفته میشود. این حشرات از خانوادههای مختلفی مانند Agromyzidae (مینوز مگسمانند)، Gracillariidae (مینوز شبپرهمانند) و Gelechiidae هستند و در انواع مختلف محصولات زراعی، باغی و زینتی دیده میشوند. مینوزها بسته به نوع گونه ممکن است به گوجهفرنگی، سیبزمینی، خیار، نخودفرنگی، مرکبات، کرفس، و گیاهان زینتی حملهور شوند.
خسارات مینوز بیشتر در اثر تغذیه لاروها از پارانشیم برگ ایجاد میشود که باعث ایجاد خطوط و لکههای پیچخورده سفید یا قهوهای در سطح برگ میگردد. این تخریب باعث کاهش فتوسنتز، کاهش رشد گیاه و افت کیفیت محصول میشود. در شرایط شیوع بالا، برگها خشک شده و میریزند، که منجر به ضعف عمومی گیاه و کاهش عملکرد نهایی محصول خواهد شد.
کنترل مینوزها دشوارتر از دیگر آفات سطحی است، چرا که لاروها در داخل بافت برگ پنهان هستند و دسترسی سموم به آنها محدود است. روشهای کنترل شامل استفاده از تلههای زرد رنگ چسبنده، کنترل بیولوژیک با استفاده از دشمنان طبیعی مانند زنبورهای پارازیتوئید (مانند Diglyphus isaea) و نیز استفاده هدفمند از حشرهکشهای سیستمیک مانند اسپینوساد یا ابامکتین میباشد. مدیریت صحیح مزرعه، حذف علفهای هرز و بقایای آلوده نیز نقش مهمی در کاهش جمعیت مینوز دارد.
در میان گونههای مهم مینوز میتوان به Liriomyza sativae (مینوز نخودفرنگی)، Liriomyza trifolii (مینوز خالدار برگ) و Tuta absoluta (شبپره مینوز گوجهفرنگی) اشاره کرد. گونه اخیر، یکی از خسارتبارترین آفات در مزارع گوجهفرنگی در ایران و جهان شناخته میشود و در صورت عدم کنترل، میتواند تا ۱۰۰٪ محصول را از بین ببرد.
