شتهها حشرات کوچک و نرمبدنی از خانواده Aphididae هستند که با قطعات دهانی زننده–مکنده از شیره گیاهی تغذیه میکنند. این آفات علاوه بر تغذیه مستقیم و تضعیف گیاه، با ترشح عسلک باعث رشد کپکهای دودهای (فوماژین) میشوند و در بسیاری از موارد ناقل ویروسهای خطرناک گیاهی هستند.
از گونههای مهم شتهها در کشاورزی ایران میتوان به شته سبز روسی (Acyrthosiphon pisum) که خسارت زیادی به مزارع نخود و سایر بقولات وارد میکند، شته مومی کلم (Brevicoryne brassicae) که به گیاهان خانواده کلم آسیب میرساند، و شته معمولی سبز هلو (Myzus persicae) که میزبانهای زراعی و باغی متعددی دارد، اشاره کرد. هر یک از این گونهها بسته به شرایط آبوهوایی و نوع میزبان میتوانند به سرعت جمعیت خود را افزایش دهند و خسارت اقتصادی ایجاد کنند.
چرخه زندگی شتهها بسیار سریع است و در شرایط مساعد، یک نسل جدید تنها در چند روز ایجاد میشود. این آفات اغلب در پشت برگها، جوانهها و ساقههای نرم مستقر میشوند و با مکیدن شیره سلولی، موجب پیچیدگی برگ، توقف رشد، زردی و ریزش برگ میگردند. وجود عسلک بر روی سطح گیاهان نیز باعث جلب گرد و غبار و رشد قارچهای دودهای میشود که کیفیت محصول را کاهش میدهد.
برای کنترل شتهها، شرکت هزاره سوم دو سم مؤثر و مطمئن را معرفی کرده است: ایمیداکر (Imidacar) به عنوان حشرهکش سیستمیک از گروه نئونیکوتینوئیدها که با نفوذ به آوندهای گیاهی، آفات مکنده مانند شتهها را از بین میبرد، و دیکلرووس (Dichlorvos) به عنوان حشرهکش فسفره با اثر تماسی و گازی که در کنترل سریع و ضربتی جمعیتهای بالای شته بسیار کارآمد است. استفاده هدفمند از این سموم همراه با مدیریت تلفیقی آفات (IPM) بهترین نتیجه را در کنترل شتهها به همراه خواهد داشت.
