آفات میوهخوار به گروهی از حشرات اطلاق میشود که لارو یا حشره بالغ آنها از گوشت میوههای رسیده یا در حال رشد تغذیه میکنند. این آفات بسته به گونه، به طیف وسیعی از میوهها از جمله هلو، زردآلو، سیب، گلابی، انگور، انار، گوجهسبز، خرما و مرکبات حملهور میشوند. مهمترین خانوادههای میوهخوار شامل Tephritidae (مگسهای میوه) و Lepidoptera (شبپرههای میوهخوار) هستند که در بسیاری از مناطق کشاورزی ایران و جهان خسارات جدی وارد میکنند.
خسارت اصلی آفات میوهخوار از طریق سوراخ کردن پوست میوه و تخریب بخش داخلی آن ایجاد میشود. لاروها با ورود به داخل میوه باعث لهیدگی، پوسیدگی و ریزش زودرس میوه میشوند. این آسیب علاوه بر کاهش کمّی محصول، کیفیت بازارپسندی میوه را نیز شدیداً کاهش میدهد. در شرایط شیوع بالا، آسیبها میتوانند تا بیش از ۵۰٪ محصول را غیرقابل مصرف کنند و تهدیدی برای صادرات نیز محسوب میشوند.
مهمترین روشهای مبارزه با آفات میوهخوار شامل پایش مستمر با تلههای فرمونی، جمعآوری و امحای میوههای آلوده، کنترل بیولوژیک با استفاده از زنبورهای پارازیتوئید یا قارچهای بیمارگر، و استفاده هدفمند از حشرهکشهایی مانند اسپینوساد، دیفلوبنزورون یا لوفنورون است. رعایت تقویم دقیق سمپاشی و انتخاب زمان مناسب مبارزه نقش کلیدی در کاهش خسارت این آفات دارد. همچنین، بستهبندی بهداشتی و حذف میوههای آسیبدیده در خط برداشت میتواند از شیوع بیشتر جلوگیری کند.
از میان آفات میوهخوار، میتوان به Ceratitis capitata (مگس میوه مدیترانهای)، Bactrocera zonata (مگس میوه انبه)، و Ectomyelois ceratoniae (کرم میوهخوار انار) اشاره کرد. این گونهها بهویژه در شرایط اقلیمی گرم و مرطوب فعالیت بیشتری داشته و در صورت نبود اقدامات کنترلی، خسارات اقتصادی سنگینی به باغداران وارد میکنند.
